Ben in de trein Budapest-Pécs, buiten is het pikkedonker, ook deze zondag is alweer ten einde. Tijd om op te schrijven wat ik de afgelopen vier dagen heb beleefd in Polen en dat is weer behoorlijk veel!

Przemeslaw (Pools) had beloofd om ons (Laura, Barbara en mij) een lift naar Krakau te geven, aangezien hij voorgoed naar huis vertrok en er dus praktisch langskwam. Helemaal super dus, want de benzine betalen is veel goedkoper dan een treinkaartje. Plus dat we nu overdag zouden rijden en nog wat van de omgeving konden genieten, in plaats van dat we in een nachttrein zouden zitten. Ideaal.

Woensdagochtend 26 mei geprobeerd vroeg te vertrekken, maar natuurlijk konden we niet weg, omdat de mevrouw die Przemeslaw zijn borg terug moest geven en zijn kamer moest controleren er niet was. Om 12 uur dan eindelijk op weg, de auto volgestout met 4 personen en héél veel bagage. Gelukkig vind ik in de auto zitten heerlijk, dus ik kon mijn lol op met een reis van 10.5 uur in het vooruitzicht. In Hongarije lekker liggen slapen, want door het afscheidsfeestje van Jenny had ik maar 3 uur in mijn bed kunnen liggen, maar in Slowakije heb ik volop van de omgeving zitten genieten! Wat is het dáár mooi! Een stralende zon aan de hemel, een grote groene omgeving waardoor gezellige beekjes en weggetjes slingeren en op de achtergrond de toppen van de laatste besneeuwde bergen. Helaas is het me niet gelukt om vanuit de auto foto’s te maken, daarvoor waren de ramen te vies, jammer! Zodra je de grens naar Polen oversteekt verandert de omgeving onmiddelijk. Er zijn daar enorme gaten in de hobbelige weg, de eerste al na een 1/2 meter na de grens. Het was inmiddels ook aan het schemeren geslagen en de huizen gaven Barbara en mij een ongure indruk. Om iets over 10 uur ’s avonds reden we dan eindelijk Krakau binnen, wat er gelukkig meteen wel gezellig uitzag. Afscheid genomen van Przemeslaw en met twee nieuwe stempels in onze paspoorten zijn we in een taxi gesprongen naar onze gastvrouw. We hadden namelijk aangeboden gekregen om te logeren bij de moeder van de man van de vriendin van de moeder van Barbara. Kortom, een echt Pools lief klein vrouwtje in een klein appartementje (vol met foto’s van de paus) in een flatje pal naast het oude centrum van de stad. Gelukkig sprak ze een beetje Duits, wat het anders verdomd moeilijk had gemaakt om te begrijpen wat ze zei. De zelfgemaakte champignonnesoep om half 12 ’s nachts konden we natuurlijk niet weigeren, al hadden we al avondeten op. Enne, mam, die soep smaakte net zo overheerlijk als die van jou, dus je hebt concurrentie! Dus met een volle maag tevreden naar bed.

Op donderdag op ontdekkingstocht door de stad. Flink veel (onder de voet) gelopen (door heel veel kinderen) en iets teveel kerken gezien. We zijn begonnen in de oude binnenstad wat schitterend is omgeven door een park. Op het grote plein in het midden staat de Mariakerk waar je elk heel uur een trompetist zijn lied hoort spelen. Het was zijn taak om de stad te waarschuwen voor naderende vijanden. Zijn muziek stopt dan ook elke keer een beetje abrupt aangezien dit herinnert aan de keer dat een 13e eeuwse trompetist werd getroffen door een Tartaarse pijl in zijn hals. Verder is dit een erg religieuze stad, overal waar je loopt zie je monnikken en nonnen. ’s Middags zijn we het Joodse gedeelte ingelopen, en ondanks dat we er veel positieve verhalen over hadden gehoord, viel het een beetje tegen. Veel grauwe gebouwen, nauwelijks een mens op straat. Wel een leuke anecdote is het verhaal over de restaurants nummer 17 en 18, die allebei de naam ‘Ariel’ wilden hebben. Na veel geruzie heeft nr 18 uiteindelijk gewonnen en heeft nr 17 niet erg lang nagedacht over een nieuwe naam (zie de foto, nr 17 is het groene restaurant). Daarna langs het Joodse kerkhof. In Schindler’s List heb je misschien gezien dat de Duitsers de gedenkstenen van de begraafplaatsen kapot sloegen en hergebruiken in de straten. Wat er te redden viel is nu hergebruikt in de wanden op het kerkhof, om op deze manier hun overledenen toch nog te kunnen herdenken. Natuurlijk typisch Pools gegeten: Pieroge, lijkt op een kruising tussen raviolli en tortellini maar dan een beetje groter en verkrijgbaar met verschillende vullingen zoals spinazie, cottage cheese met aardappel of gewoon vlees. Erg smakelijk. Thuis gekomen toverde onze gastvrouw twee souvenier-poppetjes tevoorschijn in Nederlandse klederdracht, compleet met klompen! En in de keuken vond ik een oranje trommel met Juliana en Bernardt erop! Bleek dat ze een Nijmeegse vriendin had gehad die af en toe souveniers meebracht als ze op bezoek kwam. Vroeg naar bed, want het zonnetje en het vele wandelen had ons toch wel heel erg vermoeid.

Vrijdag al om 9.05h de deur uit en ontbeten met twee ‘obwarsanki’s’, typisch Poolse broodjes, maar dan in de vorm van een cirkel en overal verkrijgbaar op straat. In het Wawelkasteel, waarvanuit vroeger geregeerd werd, eerst de kathedraal bekeken waar alle helden van Polen liggen begraven (Krakau was de hoofdstad voordat Warsaw deze taak overnam). Een nauwe tocht omhoog bracht ons naar de klokkentoren waar de zwaarste bel van Polen hangt (11 ton). Men dacht dat als men de bel luidde, ze de wolken konden verdrijven en de zon konden roepen (is hier in Hongarije ook onderhand wel noodzakelijk). Terug beneden was Laura zo blij dat ze uit die nauwe toren was dat ze een wel erg maf rondedansje deed, recht voor een camera! Daarna nog verder naar beneden naar de tombes. Daar stond tot onze verbazing een groepje Hongaren hun volkslied (!) te zingen voor één van de sacrofagen. Na even doorvragen bleek dit een Hongaarse soldaat te zijn die koning van Polen is geweest.
Daarna naar de grot van de draak die vroeger onder het kasteel huisde. Polen is jarenlang geteisterd door deze draak aangezien hij elke week een jonkvrouw opat. En zoals in elke mythe had ook in deze de koning zijn dochter beloofd aan diegene die de draak kon doden. En zoals ook in elke mythe hebben vele dappere soldaten het geprobeerd maar tevergeefs. Totdat een slimme schoenmaker een nepschaap vulde met zwavel. De draak, die inmiddels heel veel honger had, omdat er geen vrouwen meer in de stad waren, at de schaap in 1x op en ontplofte. En de schoenmaker en de prinses leefden nog lang en gelukkig. Blij dat we daarna de stad en het kasteel konden verlaten want we waren toen inmiddels al twee dagen belaagd door horden kinderen, massaal op schoolreisje. De ene basisschoolklas na de andere liep voor je voeten.
De minibus bracht ons naar Wieliczka, naar de zoutmijn. Schitterend gedaan, alles wat je zag gemaakt van zout. Beelden, altaren en zelfs een heuse kapel waar je kon trouwen. Geen foto’s daarvan, maar kom in juli maar een keer het boekje bekijken. In totaal zijn we zo’n 140 meter afgedaald en gelukkig konden we met de lift naar boven. Al was dat ook doodeng, pikkedonker, supersnel (4m/s) en hij kraakte als de pest. Met z’n negenen opgepropt in een klein hokje zijn we omhooggeschoten. Flink moe na 2 uur rondleiding zijn we teruggekeerd naar Krakau en lekker nog wat gegeten.

Op onze laatste dag flink vroeg opgestaan, uit verschillende winkeltjes ons ontbijt bij elkaar verzameld en de bus ingesprongen naar Auschwitz I (www.auschwitz.org.pl: een bezoek waard). Eerst een gruwelijke film gezien en daarna door het kamp gelopen. Heel erg onwerkelijk om daar rond te lopen waar ontelbaar veel mensen mensonterend zijn behandeld en afgeslacht. Om je dit voor te stellen gaat je verstand te boven. Verschrikkelijk, als je wordt verteld dat je een nieuw leven kan beginnen ergens anders, al je kostbaarheden in een paar koffers stopt en dan als vee in een afgesloten trein 10 dagen zonder eten wordt gestopt. (Elke keer dat ik nu in de trein zit, moet ik daaraan denken) En dan bij aankomst krijg je te horen dat de enige uitweg die via de schoorsteen van het crematorium is, wat vele mensen niet eens begrepen aangezien dit alles in het Duits werd gezegd. Bij het zien van 7000 kg haar, honderden brillen, duizenden scheerkwasten en keukengerei valt je mond open. Echt alle bezittingen, haren en gouden tanden werden hergebruikt. De kinderkleertjes en schoentjes waren de grootste shock. En dan is Auschwitz nog best klein, vergeleken met Auschwitz II – Birkenau, waar we daarna zijn toegegaan. Zo ver als je kunt kijken zie je de schoonstenen van de houten barakken, die er niet meer staan aangezien de Nazi’s bij hun vertrek zoveel mogelijk bewijs hebben willen vernietigen. In rechte rijen en kolommen, de een precies gelijk aan de ander. En in het midden de rails die letterlijk de weg naar de dood was, aangezien hij eindigt bij de gaskamers. Om paniek te vermijden werd zelfs in de kleedkamers nog tegen de mensen gezegd dat ze het nummer van hun haakje moesten onthouden, zodat ze hun kleren weer terug konden vinden...
De ‘gelukkigen’ die de gaskamers ontliepen moesten zich in het douchegebouw massaal uitkleden, hun bezittingen werden ingenomen, ze werden van top tot teen geschoren, dan schoongespoten met of te koud of te heet water, waarbij zelfs brandwonden werden opgelopen en dan allemaal dezelfde gestreepte kleren aan; één grote veefabriek. Onvoorstelbaar. Ik kan hier nog veel langer over schrijven, al word je dan alleen maar nog akeliger. De foto’s spreken ook al voor zichzelf... Zoveel mensen, zo weinig namen...

’s Avonds om half 11 in de nachttrein gesprongen die ons na 11 uur weer terug in Budapest zou brengen. Ik was alleen iets te bang gemaakt dat er veel gestolen werd terwijl je lag te slapen en hoewel Laura met haar benen de deur had gebarricadeerd (op slot doen heeft immers geen zin, die krijgen ze toch wel open) heb ik tot 2 uur ’s nachts met mijn ogen wijd open gezeten. Na vele pagina’s Lonely Planet ben ik dan toch eindelijk, met mijn rugtas als kussen onderwijl stevig omarmd, in slaap gevallen. En dan schiet je 5 meter de lucht in omdat iemand keihard roept: PASSPORT!! De grens! En zo zijn we nog veel vaker opgeschrikt, want er komt natuurlijk iemand van Polen kaartje controleren, dan Polen voor de paspoorten, dan Slowakije voor de paspoorten, Slowakije kaartje controleren, Slowakije paspoorten, Hongarije paspoorten, Hongarije kaartje. Kan je je voorstellen hoeveel ik heb geslapen?! En bij elk geluidje tussendoor zit je ook rechtop, klaar om je bezittingen te verdedigen. Een heerlijke nacht dus. Maar niet beroofd, geen pogingen tot beroving gezien en blij toen het licht was en we weer in Hongarije zaten. Laura en Barbara zijn een uur voor Budapest eruit gesprongen aangezien we langs Eger kwamen en zij daar nog niet waren geweest. Ik zou gaan ontbijten met Sabine om half 10, maar natuurlijk was mijn avontuur nog niet over. Na het laatste station voor Budapest (Hatvan) kwam er weer een conducteur en die vertelde me (als eerste!) doodleuk dat deze trein niet naar Budapest ging, maar naar Boekarest! Fijn! Moest er dus als de wiedeweerga uit en bleek niet de enige te zijn die niet wist dat de trein in Hatvan was opgesplitst en dat we dus in de verkeerde wagon zaten. Sommigen waren er wel van op de hoogte maar verkeerd voorgelicht door de conducteurs! En zo stonden we dan ergens in de middle of nowhere op een perron, een uur te wachten op de trein die ons terug kon brengen naar Hatvan, om van daaruit over te stappen naar Budapest. En natuurlijk heb ik een verkeerd kaartje gekocht, aangezien die mevrouw ervan overtuigd was dat ik er eentje helemaal naar Budapest moest hebben ipv alleen naar Hatvan en dat mijn andere ticket niet meer geldig was, omdat ik niet meer op die route zat. Natuurlijk bleek later dat ik wel gelijk had, maar aangezien het maar om 1 euro ging heb ik het niet meer veranderd. Veel te veel gedoe op de vroege ochtend, al heb ik het wel heel gezellig gehad met een Fransman, twee meiden uit Amerika, 3 uit Cyprus en een Hongaars meisje wat voor anderhalf jaar in Wageningen had gestudeerd. Anderhalf uur later dan gepland stond ik dan eindelijk in Budapest. Het ontbijt met Sabine werd een heerlijke lunch, ik kon eindelijk mijn tanden poetsen en we hebben lekker zitten kletsen over onze heerlijke vakantieplannen. Op het station braaf een kaartje gekocht voor de laatste trein terug en gewacht op Laura en Barbara die mij op de terugweg weer zouden vergezellen. Die konden mij precies vertellen dat het vanwege Pinksteren vrij reizen voor kinderen en studenten was en dat ik dus alle kaartjes vandaag voor niets had gekocht. Een kaartje Krakau tot aan de Hongaarse grens was voldoende geweest! Tuurlijk, hadden ze me wel even mogen vertellen bij de loketten. Maar ja, we zitten in Hongarije. En de laatste trein + vrij reizen = veel te veel kinderen. Alweer... Zit hier dus langzaamaan gek te worden van al dat geren, geschreeuw en gezeur, opgepropt in het gangpad. Waarom duurt de reis nog 3 uur?! Zal blij zijn als ik dadelijk mijn kamertje binnenstap, de herrie kan buitensluiten, goed kan douchen en dan slapen! Iemand heeft me ooit gezegd: “reizen is en blijft één groot avontuur”, gelukkig maar...

liefs, Marjolijntje